Hysterectomy ja/nee?

Via Endometriose Awareness Nederland is een vertaling gemaakt van een wat oudere tekst van Dr.Fogelson. Hierin legt hij uit wanneer een hysterectomy (baarmoederverwijdering) gerechtvaardigd is bij endometriose en daarnaast waarom eierstokken verwijderen geen goede optie is.

“Zoals velen van jullie weten, besteed ik een behoorlijke hoeveelheid tijd door op social media, met name ter ondersteuning en informeren/onderwijzen van vrouwen die worstelen met endometriose. Voor deze vrouwen is het fijn dat ze meer inzicht krijgen en veel leren over hun aandoening en in deze groepen is er veel goede informatie te vinden. Op hetzelfde moment, lees ik af en toe opmerkingen in deze groepen waaruit blijkt dat er toch nog lang niet genoeg kennis is onder deze vrouwen.

 

Een van de meest niet begrepen theorieën gaat over verwijderen van de baarmoeder. Ik zie dit wanneer het onderwerp hysterectomy als behandeling voor endometriose aan bod komt dit doorgaans als volgt gaat: “ik ben al X jaren aan het worstelen met endometriose en heb Y symptomen, en mijn arts heeft mij een hysterectomy aanbevolen.” Gelijk (binnen enkele minuten) is het antwoord “hysterectomy is niet de behandeling van endometriose”. Dit is niet zo zwart/wit als in de reacties gegeven wordt. Wat verkeerd is aan zo’n reactie is dat het onvolledige reacties zijn.
Wanneer een vrouw bij mij komt voor endometriose-zorg, denk ik dat ze komt om aan mij aan te geven wat haar symptomen zijn. De meest prominente (voorkomende) symptoom/klacht is pijn. Vrouwen komen ook voor onvruchtbaarheid wanneer zij van mening zijn dat deze is gerelateerd aan hun endometriose, en soms ook voor andere symptomen die voor kunnen komen bij endometriose (darm functie kwesties, urine-symptomen.) Het belangrijkste in het helpen van een vrouw met bekkenpijn is om echt uit te zoeken wat de bron van de pijn is. In sommige gevallen, kan je bij endometriose toch baat hebben bij een hysterectomy.
In het verleden, werd verondersteld dat endometriose veroorzaakt werd door “retrograde menstruatie”, het terug vloeien van bloed vanuit de eileiders. In deze theorie, ontwikkelt endometriose zich omdat de cellen van het endometrium uit de eileiders komen tijdens de menstruatie, en deze dan buiten de baarmoeder komen, waar dan ook in de buikholte, en dat noemen we endometriose.
Als dit waar zou zijn, zou men kunnen denken dat een hysterectomy een enorm goed idee zou zijn voor vrouwen met endometriose, omdat het de retrograde menstruatie zou stoppen en dus het endometrium (baarmoederslijmvlies) niet meer buiten de baarmoeder kan komen en dus weg endometriose. Het probleem is dat deze theorie vrijwel zeker niet klopt. Er zijn al veel aanwijzingen dat endometriose is vastgesteld bij het bekken tijdens embryogenese (beschrijving van de verschillende stadia welke een bevruchte eicel doorloopt tot foetale fase). Door oa dit bewijs wordt het onmogelijk gemaakt dat retrograde menstruatie de oorzaak is (wanneer er endometriose aanwezig in premenarchal meisjes (meisjes die nog nooit gemenstrueerd hebben),of zelfs in ongeboren foetussen). En dit is waar het een beetje lastig wordt.
Ik denk dat tot op zekere hoogte, enkele van de endometriose info/lotgenoten gemeenschap de neiging heeft om retrograde menstruatie als oorzaak voor endo zo krachtig te weerleggen en daarmee dan ook het idee/besluit hebben genomen dat ze een hysterectomy als potentiële behandeling tegen bekken pijn moeten afraden. Dit is jammer.
Het is bekend dat een hysterectomy endometriose niet “geneest” maar bij endometriose gerelateerde pijn, die bij veel vrouwen aanwezig is, zoals bv ernstige bekkenpijn, pijn welke afkomstig is van hun baarmoeder moet hiernaar gekeken worden. Net als veel vrouwen klachten kunnen hebben door ernstige bloeden/hevig menstrueren en zo erg dat het de kwaliteit van hun leven beïnvloed.
In beide gevallen kan een hysterectomy volledig worden gerechtvaardigd als onderdeel van de behandeling. Wanneer een vrouw bij mij komt met pijn en ik denk dat ze endometriose heeft, beschouw ik volledige verwijdering van haar endometriose als een zeer belangrijk onderdeel van haar behandeling in de meeste gevallen. Dat gezegd hebbende, verwijdering van haar baarmoeder kan ook een belangrijk onderdeel van de behandeling zijn.
Wie komen er dan in aanmerking voor een hysterectomy als onderdeel van hun behandeling voor het bekkenpijn?
Ten eerste, we hebben om te beginnen de groep van vrouwen die hun baarmoeder niet meer nodig hebben. Er is geen enkele reden om een hysterectomy te overwegen bij een vrouw die nog een kinderwens heeft. Indien bij degene die nog een kinderwens heeft de baarmoeder de pijnbron is, zou presacral neurectomy (een procedure welke een groot deel van de viscerale sensatie van de baarmoeder wegneemt) onderdeel van haar behandeling kunnen zijn.
Wanneer een vrouw ouder is en geen kinderwens meer heeft, moeten we rekening houden met de bron van haar pijn bij de beslissing of verwijdering van de baarmoeder gerechtvaardigd is. Bv wanneer de vrouw adenomyose heeft. Adenomyose is als er endometriose groeit in de baarmoederwand. In veel gevallen is het resultaat van de baarmoedervoering schade door de placenta tijdens de zwangerschap. In enkele gevallen kan het ook aangeboren zijn. Adenomyose veroorzaakt heel zwaar bloeden en ernstige pijn in de menstruele cyclus.
Wanneer een vrouw met adenomyose ook endometriose heeft is een resectie van alleen haar endometriose onvoldoende om haar van haar pijn te verlossen. Wanneer ze dan geen kinderwens meer heeft, is het zinvol om haar baarmoeder weg te nemen tegelijk met het wegnemen van de endometriose. Vrouwen met alleen Adenomyosis (meestal gekenmerkt door cyclische centrale pijn en zware bloeden) kunnen volledig genezen dmv een hysterectomy. Zij hebben ook wat meer baat bij een mirenaspiraal, of in sommige gevallen met een baarmoeder ablatie, maar geen van deze behandelingen werkt in 100% van de gevallen en/of 100% van de vrouwen.
Ze kunnen ook vleesbomen in de baarmoeder hebben. Vleesbomen geven een drastische verhoging van de hoeveelheid bloed tijdens de menstruatie, en kan indirect de pijn verergeren. Vleesbomen kunnen worden behandeld dmv een myomectomy (het verwijderen van de vleesbomen) of via hysterectomy (het verwijderen van de gehele baarmoeder). Het bloeden en de pijn in verband met vleesbomen kan in sommige gevallen ook worden behandeld met geneesmiddelen of een progesteron spiraal.
Er zijn zelfs sommige zeldzame gevallen waarin er een baarmoeder misvorming is welke erg pijn kan geven. Sommige vrouwen hebben een dubbele baarmoeder, waar dan een van de baarmoeders niet goed “aangesloten” zit met de vagina. In deze gevallen is er bijna altijd pijn, en deze pijn kan volledig verdwijnen dmv een hysteroscopy waarbij het tussenschot wordt verwijderd en er dus 1 baarmoeder ontstaat. Er is tevens een verscheidenheid aan andere baarmoeder misvormingen waarbij er een “Blinde Hoorn” zit en dit moet verwijderd worden om de pijn verlichten.
Dus we kunnen het erover eens zijn dat een hysterectomy te rechtvaardigen is bij sommige vrouwen met bekkenpijn, maar hoe zit dit dan bij verwijderen van de eierstokken als een behandeling voor het bekken pijn? Dit is een ander hot topic/gedachten.
Een “complete hysterectomy”, of verwijdering van de baarmoeder en eierstokken, is DE behandeling tegen endometriose.
Maar in realiteit is het: als een vrouw met endometriose haar eierstokken heeft laten verwijderen, ze meestal zien dat substantiële verbetering optreed, zo niet volledige resolutie van endometriose gerelateerde pijn. Er is altijd een zeldzame uitzondering op deze (meestal met ernstige diepe infiltrerende ziekte), maar in het algemeen is dit waar.
De behandeling is vroeger niet uit de lucht komen vallen om als oplossing te zien tegen endo klachten. De gedachte dat een ovariëctomie, of verwijdering van de eierstokken, een “oplossing” is bij behandeling van endometriose is dat bij verwijderen van iemands eierstokken oestrogeen level drastisch vermindert, die op hun beurt dan de activiteit van endometriose weefsel zou verminderen. Sommigen zeggen “endometriose creëert een eigen oestrogeen”, maar dit is niet een aantal zwart-wit onderwerp dat maakt dat eierstokken verwijderen ook echt werkt.
De issue in dit alles is dat als een chirurg in staat is om een grondige resectie te doen, een ovariëctomie gewoonweg niet nodig is. Na grondige resectie, maakt het niet uit of er wel of geen eierstokken zijn, omdat alle endometriose dan is verwijderd. Vrouwen hebben oestrogeen nodig voor hun gezondheid, evenals progesteron en de andere kleine hormonen welke eierstokken produceren.
Vroeg verlies van de eierstokken functie betekent vroeg in de overgang met de botdichtheid verlies, bot breuk, hart-en vaatziekten, slechte vaginale gezondheid, en eventueel ook vroege dementie . Om deze redenen, moeten we niet eierstokken verwijderen bij een vrouw met endometriose. Wat we wel moeten is ernaar streven om alle endometriose te verwijderen, zodat haar pijnklachten zijn verdwenen en toch de eierstokken functie blijft behouden.
Samenvattend: laten we het niet zo dogmatische zijn over deze ziekte. Hysterectomy is niet een remedie voor endometriose, maar soms kan het helpen bij sommige vrouwen met het bekkenpijn (uitleg; adenomyose en ernstig bloedverlies die niet te onderdrukken is met hormonen). De keuze voor ovariëctomy is gemaakt toen niemand wist hoe de ziekte behandeld kon worden, maar met alle kennis en kunde van nu is dit zeer zeker geen (eerste) oplossing meer.
Dus als een arts zegt “je hebt tegen endometriose een totale hysterectomie nodig,” moet u naar een andere arts. Maar als een arts zegt “je hebt endometriose, dat gaan we chirurgisch verwijderen maar misschien heb je ook een hysterectomie (baarmoederverwijdering) nodig om de beste verlichting van je klachten te bereiken”, zou je waarschijnlijk beter kunnen luisteren naar hem.
Note: Hysterectomy is in deze tekst ALLEEN baarmoeder verwijderen. Totale hysterectomy is zowel baarmoeder als eierstokken verwijderen. Overiëctomie is verwijderen van eierstokken. Zoals te lezen….ovariëctomie heeft geen zin/nut bij endometriose. Dit is een oude theorie/gedachten, uitgelegd waarom dit werd gedacht en ook dat het met de kennis, kunde van NU, en eigenlijk al van jaren lang, geen optie meer is als behandeling voor endometriose.”
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s